การผดุงครรภ์ไทย เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของการแพทย์แผนไทย และเป็นภูมิปัญญาของบรรพชนที่ควรอนุรักษ์ให้อยู่คู่สังคมไทยอย่างยั่งยืน



การดูแลหญิงตั้งครรภ์ด้วยการนวด


ข้อบ่งใช้ เพื่อการบำบัดรักษาในหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุครรภ์ 28 สัปดาห์ ที่มีอาการปวดแขนขา บ่า เอว หลัง กระเบนเหน็บ และมีความจำเป็นต้องให้บริการนวดเพื่อการบำบัดรักษา (ให้อยู่ในดุลยพินิจของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม หรือผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประเภทเวชกรรมไทย หรือประเภทการนวดไทย หรือประเภทการผดุงครรภ์ไทย หรือผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์)


ประโยชน์

1. ทำให้การไหลเวียนของโลหิตและน้ำเหลืองดีขึ้น

2. บำบัดรักษาอาการปวด ตึง ล้า บวมของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และ ข้อต่อ 

3. ทำให้กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และพังผืดอ่อนตัว ช่วยลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ลดอาการติดขัดของข้อต่อ กล้ามเนื้อมีความยืดหยุ่นดีขึ้น เคลื่อนไหวได้สะดวกขึ้น และทำให้ระบบกล้ามเนื้อและระบบประสาทผ่อนคลาย




หลักการทำหัตถการ

1. ท่าที่เหมาะสมในการนวดของหญิงตั้งครรภ์ ได้แก่ ท่านอนตะแคงและควรมีหมอนเพื่อรองรับบริเวณท้องและเข่า หรือท่านั่ง หรือท่าที่ทำให้หญิงตั้งครรภ์รู้สึกสบายที่สุด

2. นวดด้วยมือด้วยความระมัดระวัง ห้ามมีการบิด ดัด สลัด ดึง

3. ไม่นวดบริเวณท้อง

4. ไม่ลงน้ำหนักของแรงในการนวดมาก และนวดด้วยความนุ่มนวล

5. ไม่มีการกดจุดในตำแหน่งที่จะส่งผลที่เป็นอันตรายต่อการตั้งครรภ์เช่น ฝ่าเท้า เป็นต้น

6. การนวดในหญิงตั้งครรภ์ได้แก่ นวดพื้นฐานขา หรือนวดพื้นฐานหลัง หรือนวดพื้นฐานแขน หรือนวดพื้นฐานบ่า หรือนวดโค้งงอ หรือนวดศีรษะ ตามอาการที่มีของหญิงตั้งครรภ์

7. ห้ามเปิดประตูลม

8. เวลานวดตามความเหมาะสมในแต่ละอาการ


1 / 3
ท่านอนตะแคงที่เหมาะสมในการนวด
2 / 3
นวดพื้นฐานหลัง
3 / 3
นวดพื้นฐานขา


ข้อห้าม

1. หญิงตั้งครรภ์ที่มีอาการครรภ์เป็นพิษ (Toxemia of Pregnancy)

2. หญิงตั้งครรภ์ที่มีความดันโลหิตสูง (systolic สูงกว่าหรือเท่ากับ 140 mm.Hg และ/หรือ diastolic สูงกว่าหรือเท่ากับ 90 mm.Hg) ที่มีอาการหน้ามืด ใจสั่น ปวดศีรษะ หรือคลื่นไส้ อาเจียน

3. หญิงตั้งครรภ์ที่มีไข้สูงเกิน 37.5 องศาเซลเซียส

4. บริเวณที่ผ่าตัดภายในระยะเวลา 1 เดือน

5. หญิงตั้งครรภ์ที่มีข้อห้ามของการนวดโดยทั่วไป




ข้อควรระวัง

1. การนวดต้องนวดด้วยความระมัดระวัง

2. หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวาน

3. หญิงตั้งครรภ์ที่มีผิวที่เกิดรอยฟกช้ำได้ง่าย

4. การนวดที่ใช้ยาสมุนไพรหรือน้ำมันหอมระเหย เพราะอาจจะทำให้หญิงตั้งครรภ์แพ้ได้

5. หญิงตั้งครรภ์ที่มีลักษณะของข้อควรระวังในการนวดโดยทั่วไป




อาการแทรกซ้อน

ถ้าหากลงน้ำหนักในการนวดมากไป หรือลงน้ำหนักบริเวณที่ใกล้ระบบประสาทอัตโนมัติแนวไขสันหลังอาจทำให้เกิดการระบม มีรอยแดง รอยช้ำ ซึ่งอาการเหล่านี้สามารถหายเองได้โดยไม่ต้องทำอะไรหรือใช้การประคบสมุนไพร/ทำการพยาบาลเบื้องต้น หากมีอาการมากขึ้น หรือมีอาการมึนศีรษะ วิงเวียนศีรษะ หรือมีอากาแทรกซ้อนที่มีอาการนานเกิน 7 วัน ให้ส่งต่อแพทย์แผนปัจจุบัน