การผดุงครรภ์ไทย เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของการแพทย์แผนไทย และเป็นภูมิปัญญาของบรรพชนที่ควรอนุรักษ์ให้อยู่คู่สังคมไทยอย่างยั่งยืน



การดูแลหญิงหลังคลอดด้วยการอบไอน้ำสมุนไพร


ข้อบ่งใช้ เพื่อการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสภาพในหญิงหลังคลอด
  คลอดปกติ ให้ทำกาอบไอน้ำสมุนไพรได้ในช่วงหลังคลอด 7 วัน ถึง 3 เดือน
  ผ่าตัดคลอด ให้ทำการอบไอน้ำสมุนไพรได้ในช่วงหลังคลอดเกิน 1 เดือน (แผลผ่าตัดหายแล้ว แต่ไม่เกิน 3 เดือน)

หมายเหตุ กรณีหญิงหลังคลอดไม่เกิน 1 สัปดาห์ ควรระมัดระวังในการอบไอน้ำสมุนไพร


ประโยชน์

1. ทำให้การไหลเวียนของโลหิตดีขึ้น

2. ทำให้ลดอาการอักเสบ บวม ปวดของกล้ามเนื้อ

3. ทำให้กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นผ่อนคลาย แก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว เป็นต้น

4. ทำให้ระบบการหายใจดีขึ้น รักษาอาการหวัด คัดจมูก หอบหืด ภูมิแพ้ และอื่นๆ

5. ทำให้รูขุมขนเปิด และสิ่งสกปรก ถูกขับออกมาพร้อมเหงื่อ

6. รักษาอาการคัน โรคผิวหนัง




ขั้นตอนการทำหัตถการ

1. ให้หญิงหลังคลอดอาบน้ำ เพื่อชำระสิ่งสกปรก ที่อาจติดอยู่ตามรูขุมขน และเพื่อเป็นการเตรียมเส้นเลือด ให้พร้อมต่อการยืดขยายและหดตัว แล้วแต่งกายให้เหมาะสมต่อการอบไอน้ำสมุนไพร เช่น การนุ่งกระโจมอก
2. ให้หญิงหลังคลอดเข้าตู้อบไอน้ำสมุนไพร หรือห้องอบไอน้ำสมุนไพรซึ่งมีการควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ระหว่าง 42-45 องศาเซลเซียส ใช้เวลาในการอบสมุนไพรรวม 30 นาที โดยอบไอน้ำสมุนไพรจำนวน 2 ครั้ง ครั้งละประมาณ 15 นาที และออกมานั่งพัก 3-5 นาที หลังอบไอน้ำสมุนไพรทุกครั้งให้ดื่มน้ำทดแทนเหงื่อที่เสียไป แต่ไม่ควรเป็นน้ำเย็นจัด สำหรับรายที่ไม่คุ้นเคยกับการอบไอน้ำสมุนไพร อาจใช้เวลา ในการอบไอน้ำแต่ละครั้ง 10 นาที จำนวน 3 ครั้ง
3. หลังการอบไอน้ำสมุนไพร ครบตามเวลาที่กำหนด ไม่ควรอาบน้ำทันทีให้นั่งพัก 3-5 นาที หรือจนเหงื่อแห้ง แล้วจึงอาบน้ำเพื่อชำระคราบเหงื่อไคลและสมุนไพร และช่วยให้เส้นเลือดหดตัวลงเป็นปกติ


1 / 2
ตู้อบไอน้ำสมุนไพร
2 / 2
การนั่งอบไอน้ำสมุนไพร


ข้อห้าม

1. หญิงหลังคลอดที่มีอาการอ่อนเพลีย อดนอน อดอาหาร หรือหลังรับประทานอาหารอิ่มใหม่ๆ ไม่เกินครึ่งชั่วโมง

2. หญิงหลังคลอดที่มีไข้สูงเกิน 37.5 องศาเซลเซียส หรือหลังฟื้นไข้ใหม่ๆ

3.หญิงหลังคลอดที่มีอาการตกเลือด

4. หญิงหลังคลอดที่เป็นโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง โรคหอบหืด โรคลมชัก โรคไต โรคเบาหวาน

5. หญิงหลังคลอดที่มีแผลผ่าตัด หรือแผลคลอดที่ยังไม่หายสนิท

6. หญิงหลังคลอดที่มีอาการปวดศีรษะ ชนิดเวียนศีรษะ คลื่นไส้

7. หญิงหลังคลอดที่แพ้สมุนไพร หรืออาการไม่พึงประสงค์จากสมุนไพร




อาการแทรกซ้อน

ขณะเข้าอบไอน้ำสมุนไพรอาจทำให้เกิดความร้อนในร่างกายสูงขึ้นได้ ซึ่งการดูแลเบื้องต้นให้ดื่มน้ำมากๆ แต่หากมีอาการเวียนศีรษะ หน้ามืด เป็นลม หายใจไม่ออก แสบตามผิวหนัง ควรหยุดการอบไอน้ำสมุนไพรทันที และทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ถ้าอาการไม่ดีขึ้นให้ส่งต่อแพทย์แผนปัจจุบัน