การผดุงครรภ์ไทย เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของการแพทย์แผนไทย และเป็นภูมิปัญญาของบรรพชนที่ควรอนุรักษ์ให้อยู่คู่สังคมไทยอย่างยั่งยืน



การดูแลหญิงหลังคลอดด้วยการนั่งถ่าน


ข้อบ่งใช้ เพื่อให้แผลฝีเย็บ และช่องคลอดแห้ง ไม่อับชื้น ลดอาการอักเสบของอาการฝีเย็บ ช่องคลอดละมดลูก ช่วยทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว รักษาแผลในมดลูก และทำให้น้ำคาวปลาไหลได้สะดวก
  กรณีคลอดปกติ ให้ทำการนั่งถ่านได้ในช่วงหลังคลอด 7 วันวันละไม่เกิน 1 ครั้ง ติดต่อกันไม่เกิน 1 สัปดาห์ สำหรับการผ่าตัดคลอดไม่เหมาะสมกับการนั่งถ่าน


ประโยชน์

ช่วยให้แผลฝีเย็บ และช่องคลอดแห้ง ไม่อับชื้น ลดอาการอักเสบของแผลฝีเย็บ ช่องคลอด และมดลูก ช่วยทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว รักษาแผลในมดลูก ขับน้ำคาวปลาได้ดี ในหญิงหลังคลอด




ขั้นตอนการทำหัตถการ

1. เตรียมสูตรยาสมุนไพรที่จะใช้นั่งถ่าน นำมาบดเป็นผงให้ละเอียด และคลุกเคล้าให้เข้ากัน
2. เผาถ่านให้ติดไฟจนแดง ไม่มีควัน หลังจากนั้นคีบถ่านใส่ในหม้อดินขนาดเล็ก ประมาณ ½ ของหม้อ โดยมีภาชนะที่ทนความร้อน วางใต้ก้นหม้อดินที่ร้อนแล้วโรยผงยาสมุนไพรลงในถ่าน นำกะลามะพร้าวที่เจาะรูตาเดียวมาครอบปิดปากหม้อไว้
3. นำเก้าอี้ไม้ที่เจาะรูตรงกลางมาวางครอบหม้อดิน แล้วให้หญิงหลังคลอดนั่งบนเก้าอี้ โดยเปิดผ้าถุงคลุมเก้าอี้นั่งถ่าน เพื่อให้ความร้อนที่โรยสมุนไพร รมบริเวณช่องคลอดและฝีเย็บ ใช้เวลาในการนั่งประมาณ 15-20 นาที


1 / 7
สูตรยาสมุนไพรที่ใช้นั่งถ่าน
2 / 7
บดยาสมุนไพรและคลุกเคล้าให้เข้ากัน
3 / 7
เก้าอี้ไม้เจาะรูตรงกลาง โดยข้างใต้ จะวางหม้อดินที่มียาสมุนไพรบด พร้อมถ่านติดไฟ
4 / 7
เผาถ่านให้ติดไฟแดง ไม่มีควัน
5 / 7
คีบถ่านใส่ลงในหม้อดิน และโรยผงสมุนไพรบด ลงในหม้อดิน
6 / 7
นำกะลามะพร้าวที่เจาะรูตาเดียว มาครอบปิดแทนฝาหม้อดิน
7 / 7
หญิงหลังคลอด นั่งบนเก้าอี้ โดยมีผ้าถุงคลุม


ข้อห้าม

1. หญิงหลังคลอดที่มีไข้สูงเกิน 37.5 องศาเซลเซียส
2. หญิงหลังคลอดที่มีอาการตกเลือด
3. หญิงหลังคลอดที่แพ้สมุนไพร หรือมีอาการไม่พึงประสงค์ จากสมุนไพร




ข้อควรระวัง

1. หญิงหลังคลอดที่มีอาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ
2. ไม่ใช้ความร้อนที่มากเกินไปในการนั่งถ่าน และไม่นั่งใกล้เตาจนเกินไป
3. ในระหว่างการนั่งไม่ควรให้มีเปลวไฟ




อาการแทรกซ้อน

ขณะที่นั่งถ่านมีอาการวิงเวียน หน้ามืด ให้หยุดนั่งถ่านทันนที และทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้น หากอาการไม่ดีขึ้น ให้ส่งต่อแพทย์แผนปัจจุบัน