การผดุงครรภ์ไทย เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของการแพทย์แผนไทย และเป็นภูมิปัญญาของบรรพชนที่ควรอนุรักษ์ให้อยู่คู่สังคมไทยอย่างยั่งยืน



การดูแลหญิงหลังคลอดด้วยการดูแลผิวพรรณและความงาม


การดูแลผิวพรรณเป็นส่วนประกอบสำคัญสำหรับหญิงหลังคลอด เพราะในระยะหลังคลอดมักจะมีร่องรอยผิวดำคล้ำ ตกกระ ด่างดำไม่สดใส หญิงหลังคลอด อาจจะดูแลผิวพรรณด้วยการพอกหรือทาผิว โดยใช้สมุนไพร ซึ่งส่วนใหญ่ที่นิยมใช้จะเป็นสูตรสำเร็จ มีขายตามท้องตลาดทั่วไป สามารถเลือกซื้อได้ตามชอบ และนำมาใช้ได้เลยไม่ต้องยุ่งยากในการเตรียม แต่ถ้าหญิงหลังคลอด ต้องการผสมใช้เอง มีสูตรแนะนำหลายสูตร


สมุนไพรที่นิยมใช้ดูแลผิวพรรณ

1. ขมิ้นชัน สมานผิว บำรุงผิวพรรณ รักษาสิว
2. ไพล ลบรอยจุดด่างดำ แก้ฝ้า
3. ว่านนางคำ ลบรอยจุดด่างดำ
4. กระดองปลาหมึก (ลิ้นทะเล) เย็น ลบรอยจุดด่างดำ แก้ฝ้า
5. ดินสอพอง เย็น ผสมขมิ้น ไพล เพื่อช่วยลดความร้อน
6. ฝักส้มป่อย ทำให้ผิวสะอาด
7. มะขามเปียก ทำความสะอาดผิว เมื่อขัดผิวและทาด้วยขมิ้น


1 / 12
ขมิ้นชัน
2 / 12
ไพล
3 / 12
ว่านนางคำ
4 / 12
กระดองปลาหมึก (ลิ้นทะเล)
5 / 12
ดินสอพอง
6 / 12
ฝักส้มป่อย
7 / 12
มะขามเปียก
8 / 12
ว่านหางจรเข้
9 / 12
ยาห้าราก
10 / 12
ข้าวโอ๊ต
11 / 12
น้ำผึ้ง
12 / 12
น้ำมันมะพร้าว


ดินสอพอง

สรรพคุณ ช่วยขจัดสิวเสี้ยน ลดอาการปวดบวมจากการอักเสบ เขียว ช้ำ ปรับสภาพผิวให้ดีขึ้น เมื่อนำมาผสมกับสมุนไพรแล้วนำมาพอกผิว ขัดผิวจะได้ผลดียิ่งขึ้น


ขมิ้นชันผง

สรรพคุณ มีสารเคอร์คิวมีนอยด์ (curcuminoids) เป็นสารต้านอนุมูลอิสระโดยเฉพาะชนิด hydroxyl radical ซึ่งสามารถสลายอนุมูลอิสระและป้องกันการเกิดอันตรายจากอนุมูลอิสระ และป้องกันอันตรายที่เกิดจากอนุมูลอิสระ ช่วยต่อต้านผิวแห้งโดยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดทำให้มีสุขภาพดีและลดการเพิ่มรอยเหี่ยวย่น แก้โรคผิวหนัง ผื่นคัน สมานแผล รักษาฝี แผลผุพอง ลดอาการแพ้ อักเสบจากแมลงกัดต่อย รักษาผิว บำรุงผิว


ว่านหางจระเข้

สารสำคัญที่ออกฤทธิ์ในการสมานแผล คือ aloctin A และ aloctin B สารสำคัญในการออกฤทธิ์ ลดการอักเสบ คือ aloctin A,Veracylglucan B และ C และ bradykininase
สรรพคุณ น้ำวุ้นจากใบ รักษาแผลสดภายนอก น้ำร้อนลวก ไฟไหม้ ทำให้แผลเป็นจางลง ดับพิษร้อน ทาผิว ป้องกันและรักษาอาการไหม้จากแสงแดด ทาผิว รักษาสิว ฝ้า และขจัดรอยแผลเป็น


ว่านนางคำ

สรรพคุณ มีสารกลุ่ม curcuminoids ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยบำรุงผิว ป้องกันเม็ดผด ผื่น ช่วยทำความสะอาดผิวกาย ลดรอยตกกระและจุดด่างดำ ทำให้ผิวเนียนนุ่ม รักษาผดผื่นคัน และรักษาอาการคันจากการแพ้ตามร่างกาย รักษาผิวพรรณให้ดูผุดผ่อง สวยงาม


ยาห้าราก

สรรพคุณ ลดผดผื่นคันตามร่างกาย


ข้าวโอ๊ต

สรรพคุณ ข้าวโอ๊ตมีวิตามินอี เป็นกรีเซอรีนตามธรรมชาติคงความชุ่มชื้นของผิวได้ดี ช่วยผลัดเซลล์ผิวเก่า ช่วยให้ผิวเนียนนุ่มขึ้น แต่ไม่มันเพราะมีคุณสมบัติพิเศษช่วยดูดซับความมันออกจากผิวได้


มะขามเปียก

สารสำคัญ มะขามเปียกุดมด้วยกรดอินทรีย์ อาทิ กรดซิตริก (Citric Acid) กรดทาร์ทาริก(Tartaric Acid) หรือกรดมาลิก (Malic Acid)
สรรพคุณ ชำระล้างความสกปรก รูขุมขนคราบไขมันบนผิวหนังได้ดี


น้ำผึ้ง

สรรพคุณ
1. น้ำผึ้งเป็นสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติ (Humectant) สามารถดึงและเก็บความชื้นไว้ได้ ทำให้ผิวหนังมีความอ่อนนุ่มและยืดหยุ่น
2. น้ำผึ้งมีคุณสมบัติเป็นสารแอนตี้ออกซิแดนซ์ ช่วยในการป้องกันผิวหนังจากการทำลายของแสง UV และช่วยในการเสริมสร้างเซลล์ผิวหนังใหม่


น้ำมันมะพร้าว

สรรพคุณ
1. ฆ่าเชื้อโรคที่ทำอันตรายต่อผิวหนังเพราะน้ำมันมะพร้าวมีกรดลอริกซึ่งเป็นกรดไขมันชนิดเดียวกันกับที่อยู่ใต้ผิวหนังคอยช่วยฆ่าเชื้อโรคที่ทำให้เกิดโรคผิวหนังสิวฝ้ากระหูด
2. ต่อต้านการเติมออกซิเจนน้ำมันมะพร้าวมีสารต่อต้านการเติมออกซิเจนหรือแอนตี้ออกซิแดนซ์ (antioxidant)ซึ่งช่วยต่อต้านการเติมออกซิเจนสาเหตุของการเกิดอนุมูลอิสระที่เป็นสาเหตุของการเหี่ยวย่นของผิวหนังจึงช่วยป้องกันผิวหนังจากการทำลายของแสงแดดได้ดี
3. ซึมสู่ผิวหนังได้รวดเร็วน้ำมันมะพร้าวมีโมเลกุลขนาดกลางจึงซึมผ่านผิวหนังได้สะดวกและรวดเร็ว
4. กระตุ้นให้เซลล์ที่ตายแล้วหลุดลอกออกและเกิดเซลล์ใหม่น้ำมันมะพร้าวมีสารธรรมชาติที่ช่วยให้เซลล์ที่ตายแล้วหลุดออกจากผิวหนังที่ดีที่สุด หากผิวหนังไม่สามารถลอกเซลล์ที่ตายแล้วออกไปเซลล์ที่เกิดใหม่จะเกิดบนเซลล์ที่ตายแล้วทำให้ผิวหนังหยาบกระด้างและแตกน้ำมันมะพร้าวจะช่วยให้เซลล์ที่ตายแล้วหลุดออกไป และกระตุ้นให้เกิดเซลล์ใหม่ทำให้ผิวดูอ่อนวัยปราศจากรอยเหี่ยวย่น
5. ผิวนุ่ม ชุ่ม เนียน น้ำมันมะพร้าวแทรกซึมเข้าไปใต้ผิวหนังอย่างรวดเร็วทำหน้าที่เป็นสารเพิ่มความชุ่มชื้น(moisturizer)ให้แก่ผิวหนังอย่างดีเพราะน้ำมันมะพร้าวเป็นสารตัวเดียวกันกับน้ำมันธรรมชาติ(sebum)ที่มีอยู่ในตามขุมขนใต้ผิวหนัง


เกลือป่น

สรรพคุณ ขัดผิวให้เซลล์ที่ตายแล้วหลุดลอกจากผิวหนัง


ตัวอย่างสูตรสมุนไพรที่แนะนำในการขัดผิว

การขัดผิวเป็นขั้นตอนในการขัดเซลล์ที่ตายแล้วออกจากผิวหนัง และกระตุ้นให้เกิดการผลัดผิว โดยใช้ผลิตภัณฑ์ทางธรรมชาติร่วมกับการขัดผิว เช่น ผลิตภัณฑ์สมุนไพร หรือจากธรรมชาติ พืช ผักและผลไม้ที่มีคุณสมบัติต่างๆ เช่น บำรุงผิว กระตุ้นการสร้างผิวใหม่ ขจัดสารพิษ การขัดผิวจะไม่ใช้ความรุนแรงเพราะอาจทำอันตรายต่อผิวได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีผิวบอบบาง แพ้ง่าย และบริเวณที่มีเนื้อเยื่อผิวอ่อนบาง หลังจากขัดผิวต้องเช็ดล้างหรืออาบน้ำเพื่อให้คราบไคลและสิ่งสกปรกที่ขัดออกนั้นหลุดออกจากผิว


1 / 4
2 / 4
3 / 4
4 / 4


สูตรสำหรับขัดผิวดำคล้ำ และหน้าท้องลาย

ส่วนประกอบ
1. นมสด 2 ช้อนโต๊ะ
2. ขมิ้นสดบด 1 ช้อนโต๊ะ
3. ไพลสดบด 1 ช้อนโต๊ะ
4. พิมเสนเล็กน้อย 1 ช้อนโต๊ะ
5. น้ำมะขามเปียก 2 ช้อนโต๊ะ
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน นำมาขัดผิวบริเวณที่ดำคล้ำ และบริเวณหน้าท้อง ซึ่งมีสรรพคุณ ช่วยขจัดคราบไคล และเซลล์ที่เสื่อม ลดรอยจุดด่างดำ และรอยแตกลายทำให้ผิวขาวขึ้น


สูตรขัดผิวกรณีมีกลิ่นตัว

ส่วนประกอบ
1. ดินสอพอง 5-6 ช้อนโต๊ะ
2. ไพลสดบด 1 ช้อนโต๊ะ
3. พิมเสน เล็กน้อย
4. ดอกกุหลาบมอญบด 5-10 ดอก หรือดอกมะลิสดบด 5 ช้อนโต๊ะ
  วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน เวลาขัดผิวกายให้เติมน้ำเล็กน้อยแล้วขัดบริเวณที่ต้องการ เช่น รักแร้ ขาหนีบ เป็นต้น ซึ่งมีสรรพคุณ ช่วยดับกลิ่นตัว ทำให้ผิวสะอาดขึ้น


สูตรขัดผิวกรณีผิวแห้งมาก

ส่วนประกอบ
1. มะพร้าวขูด 1 ถ้วย
2. นมสด 1 ถ้วย
3. กุหลาบสดบด 10 ดอก
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าด้วยกันใช้ขัดผิวสำหรับผู้ที่มีผิวแห้งมาก และขาดการบำรุง


สูตรสำหรับขัดผิวหน้า (ผิวแห้ง)

ส่วนประกอบ
1. โยเกิร์ต 2 ช้อนโต๊ะ
2. งาขาวบด 2 ช้อนโต๊ะ
3. น้ำผึ้ง ½ ช้อนชา
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าด้วยกัน ใช้ขัดที่ใบหน้า
ประโยชน์
1. ลดรอยด่างดำ ฝ้า กระต่างๆ ที่เกิดขึ้น ขณะตั้งครรภ์
2. ช่วยกระตุ้นการผลัดผิว
3. ทำให้ผิวมีสุขภาพดีขึ้น


สูตรสำหรับขัดผิวดำคล้ำ

ส่วนประกอบ
1. ว่านหางจระเข้( ปั่น ) 30 กรัม
2. ดินสอพอง 5 ช้อนชา
3. ข้าวโอ๊ต 3 ช้อนชา
4. น้ำผึ้ง 3 ช้อนชา
5. ยาห้าราก 2 ช้อนชา
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน นำสมุนไพรที่ได้มาทาให้ทั่วทั้งตัวทาทิ้งไว้ประมาณ 15-20 นาที จึงล้างออกด้วยน้ำสะอาด


สูตรสมุนไพรขัดผิว

ส่วนประกอบ
1. มะขามเปียก 30 กรัม
2. ว่านนางคำ 2 ช้อนชา
3. เกลือป่น 2 ช้อนชา
4. น้ำมันมะพร้าว 5 กรัม
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน นำสมุนไพรที่ได้มาทาหรือขัดผิวให้ทั่วทั้งตัว


ตัวอย่างสูตรสมุนไพรที่แนะนำในการพอกผิว

การพอกผิวเป็นการให้อาหารกับผิวเน้นด้านการบำรุงผิวเป็นหลักและทำให้ผิวเกิดความชุ่มชื้น ช่วยให้เกิดความกระชับของผิว ในการพอกผิวใช้เวลาประมาณ 20-30 นาที ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ต้องแยกตามประเภทของผิวพรรณ จากนั้นทำการเช็ดล้างออก หรืออาบล้างสิ่งที่พอกไว้ด้วยน้ำสะอาดเท่านั้น


1 / 3
2 / 3
3 / 3


สูตรพอกบำรุงผิว สูตรที่ 1

1. แอปเปิ้ล 1 ผล
2. องุ่น (เขียว,แดง) 30 ผล
3. มะเขือเทศ 1 ผล
4. ว่านหางจระเข้ 1 กาบ
วิธีทำ ปั่นส่วนผสมทั้งหมดรวมกันใช้พอกหน้าพอกตัวเพื่อให้อาหารบำรุงผิว ลดการอักเสบของผิว ให้ผิวดูเปล่งปลั่งนุ่มนวล ขาวขึ้น


สูตรพอกบำรุงผิว สูตรที่ 2

1. น้ำมะขามเปียก 2-3 ช้อนโต๊ะ
2. นมสด 1 ถ้วย
3. น้ำผึ้ง 2 ช้อนโต๊ะ
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดผสมเข้าด้วยกันใช้พอกหน้าและพอกตัวทำให้ผิวเนียน


สูตรพอกบำรุงผิว สูตรที่ 3

1. โยเกิร์ต 2 กระป๋อง
2. น้ำส้มคั้น 2 ผล
3. น้ำผึ้ง 1 ช้อนโต๊ะ
4. ดินสอพอง 4 ช้อนโต๊ะ
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดผสมเข้าด้วยกันใช้พอกหน้าและพอกตัวทำให้ผิวเนียน


สูตรพอกบำรุงผิว สูตรที่ 4

1. ดินสอพอง 5 ช้อนชา
2. ขมิ้นชันผง 1 ช้อนชา
3. น้ำ/นมสด/น้ำมะขามเปียก/น้ำผึ้ง 1 ถ้วย
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดผสมเข้ากันเป็นเนื้อเดียวกัน แล้วนำมาทาหรือขัดผิวให้ทั่วทั้งตัว